Барои фаҳмидани он ки чаро калсий барои устухонҳо ин қадар муҳим аст, бинем, умуман скелети мо чӣ гуна сохта шудааст. Қисми асосии моддаи устухон (тақрибан 70%) намакҳои маъданҳои гуногун аст ва дар миёни онҳо нақши асосӣ маҳз ба калсий тааллуқ дорад. Маҳз ба шарофати он системаи скелетии мо чунон зич ва мустаҳкам аст, ки такягоҳи воқеан боэътимоди тамоми бадан мешавад. Дар ин раванд фосфор низ вазифаи на камтар муҳим дорад: вай ба маъдани асосии устухон кӯмак мекунад, ки шакли асосии устухонсози худро – фосфати калсийро гирад.
Қисми боқимонда ба пайвастаҳои органикӣ рост меояд. Ва ин ҷо пешсафии бебаҳс аз коллаген аст. Ба таври образнок, агар калсий барои устухонҳо – як навъ бетон бошад, пас ин сафеда – асоси арматураи он аст. Коллаген чорчӯбаи бориктарин, вале ғайриоддӣ мустаҳкамро ташкил дода, устухонро яклухттар мекунад ва ба он кӯмак мерасонад, ки бори бузургро тоб оварад ва ба таъсири механикӣ муқовимат кунад. Оддӣ карда гӯем, бе коллаген устухонҳои мо аз хурдтарин фишор ё зарба мешикастанд. Липидҳо ин ду моддаро ба ҳам мепайванданд. Онҳо ионҳои калсийро ба худ мекашанд ва ба ӯ кӯмак мекунанд, ки дар тӯри коллаген мустаҳкам шавад.
Калсий чӣ тавр азхуд мешавад ва чаро дар устухонҳо мемонад?
Аммо калсий чӣ тавр азхуд мешавад ва чӣ ба ин маъдан кӯмак мекунад, ки дар бофтаи устухон ҷой гирад? Ин саволҳо калиди фаҳмидани механизмҳои ташаккули системаи скелетии моянд. Аввал бояд фаҳмид, ки калсий, мисли ҳар унсури кимиёвӣ, дар шакли холис дар организм азхуд шуда наметавонад ва аз ин рӯ ба ёрдамчиёни боэътимод ниёз дорад. Пеш аз ҳама магний ва фосфор аз ҳамин ҷумлаанд. Бе онҳо ин маъдан умуман дар организм монда наметавонад.
Кислотаҳои равғанӣ низ дар азхудкунии калсий нақши ҷиддӣ доранд. Аммо зиёдатии онҳо низ хеле номатлуб аст, зеро метавонад тавлиди ба истилоҳ собунҳои калсийро – пайвастаҳои балластӣ, ки дар рӯдаи борик ҷаббида намешаванд – ба вуҷуд орад. Ва албатта, ном бурдан мумкин нест аз ноқили асосии калсий – витамини D, ки азхудкунии маъдани устухонро 30–40% баланд мекунад.
Бо вуҷуди ин, ҳамаи моддаҳои номбурда ва як қатор моддаҳои дигар ба калсий танҳо кӯмак мекунанд, ки шакли фаъол ва қодир ба иҷрои вазифаҳои биологии худро гирад. Тавассути шабакаи шохадори рагҳои хунгард ин маъдан ба ҳамаи системаҳои организм расонида мешавад ва, чунон ки фаҳмидан осон аст, бештар аз ҳама бофтаи устухон ба он ниёз дорад. Аммо калсий барои устухонҳо гарчанде матлуб бошад ҳам, ҳанӯз меҳмон аст ва худ ба худ дар равандҳои остеогенез иштирок карда наметавонад.
Ин ҳуқуқи қонунӣ ба ҳуҷайраҳои ҷавони устухон – остеобластҳо тааллуқ дорад, ки ба онҳо нақши созандагони скелети мо дода шудааст. Дар массаи умумии устухон миқдори онҳо ночиз менамояд, аммо маҳз онҳо барои пур кардани устухонҳо бо калсий масъуланд. Маъдани устухонсозро аз гардиши хун гирифта, ин ҳуҷайраҳо баъд онро ба фазои байниҳуҷайравӣ (матрикси устухон) меронанд, яъне амалан худро дар он девор мекунанд. Дар ин тобути калсий остеобластҳо меафзоянд ва мустаҳкам мешаванд ва дар натиҷа ба ҳуҷайраҳои пурраи устухон – остеоситҳо табдил меёбанд.
Чаро калсий аз устухонҳо шуста мешавад?
Аммо чаро калсий аз устухонҳо шуста мешавад, агар, чунон ки дар боло гуфта шуд, вай асоси асосҳо барои скелети мо бошад ва дар он боэътимод баста бошад? Аз рӯи қонуни тағйирнопазири табиат, ҳар бофтаи зинда ба навсозии мунтазам ниёз дорад, вагарна кӯҳна мешавад ва дар ниҳоят мемирад. Устухонҳо дар ин ҳолат истисно нестанд.
Давраи ҳаёти ҳар ҳуҷайраи устухонсоз ҳамагӣ 4 моҳ аст. Пас аз марги остеоситҳо антагонистҳои асосии онҳо – остеокластҳо ба кор медароянд. Вазифаи асосии онҳо вайрон кардани бофтаи кӯҳнаи устухон аст, то муҳити лозим барои таваллуд ва рушди минбаъдаи остеобластҳо омода шавад. Дар ин ҳол остеокластҳо на танҳо боқимондаҳои остеоситҳои мурда, балки қитъаҳои кӯҳнашудаи матрикси устухонро низ бо роҳи ҳал кардани намакҳои маъданӣ ва вайрон кардани тӯри коллаген истифода мебаранд.
Дар шароити муқаррарӣ фазоеро, ки ҳуҷайраҳои «гӯркан» озод кардаанд, фавран остеобластҳои навзод ишғол мекунанд. Нигоҳ доштани ин тавозун гарави саломатии системаи устухон аст. Аммо чӣ мешавад, агар ин низоми дақиқ сохташуда рӯзе вайрон шавад? Қатъи тавлиди остеобластҳои нав боис мешавад, ки чавфҳои пас аз вайроншавии бофтаи мурда ба вуҷудомадаро оддӣ карда чизе набошад, ки пур кунад. Ҳамин тавр остеопороз ба вуҷуд меояд, ки ба сегонаи бемориҳои марговар дохил мешавад.
Чунон ки дар ёд дорем, калсий барои устухонҳо – на бештар аз масолеҳи сохтмон аст, пас худи ӯ холӣҳои дар бофтаи устухон пайдошударо пур карда наметавонад. Ин аст ҷавоб ба савол, ки чаро калсий аз устухонҳо шуста мешавад – асбобҳо барои нигоҳ доштан ва истифодаи он мувофиқи таъинот дар организм амалан намемонанд.
Калсийи марҷонии фаъоли ширкати BEVERLee маҷмӯи пурраи солимгардонии маъданҳо дар асоси калсийи марҷонии Ҷопон аст. Барои 6 моҳ пешбинӣ шудааст. Дар як қуттӣ 6 халтача аст ва дар ҳар халта 60 ҳаби калсийи марҷонии фаъол.
Акнун калсийи марҷонии ширкати BEVERLee дар Ӯзбекистон низ дастрас аст!